الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
550
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
شرح و تفسير مصيبت عظيم و جانكاه رحلت پيامبر خدا امام عليه السّلام پيكر پاك پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله را مخاطب ساخته و چنين مىگويد : « پدر و مادرم فدايت باد اى رسول خدا ، با مرگ تو چيزى قطع شد كه با مرگ ديگرى قطع نگشت و آن نبوّت و پيام آوردن ( از سوى خدا ) و اخبار آسمان بود » ؛ ( بأبي أنت و أمّي يا رسول اللّه لقد انقطع بموتك ما لم ينقطع بموت غيرك من النّبوّة و الإنباء و أخبار السّماء ) . جملهء « بأبي أنت و أمّي » كه از جملههاى رائج در ميان عرب به هنگام اظهار علاقه به كسى است ، اشاره به اين است كه عزيزترين عزيزانم پدر و مادر من هستند كه آنها را فداى تو مىكنم . ممكن است به هنگام گفتن اين سخن ، پدر و مادر گوينده در حيات نباشند همان گونه كه در خطبهء مورد بحث چنين است ؛ ولى ضررى به مفهوم سخن نمىرساند ، زيرا اين جمله جنبهء كنايى دارد و اشاره به اين است كه مخاطب ، آن قدر عزيز است كه انسان عزيزترين بستگان خود را فداى او مىكند . در بعضى از روايات آمده است : كه اگر پدر و مادر انسان زنده باشند و اهل ايمان ، گفتن اين سخن اهانتى به آنها مىگردد و سبب عقوق مىشود . « 1 » ولى ظاهران اين حديث ناظر به مواردى است كه مخاطب مانند پيغمبر و امام نباشد ، زيرا چنين تعبيرى در برابر آن بزرگواران نه تنها اهانت نيست ، بلكه مايهء افتخار است . به همين دليل اين تعبير در بسيارى از زيارتنامهها ، ديده مىشود در حالى كه بسيارى از زيارت كنندگان ، پدران و مادرانشان زنده و اهل ايمانند . تعبير به « نبوت » و « انباء » و « اخبار السماء » ، سه مفهوم متفاوت دارد : « نبوّت »
--> ( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 2 ، ص 653 ، ح 1 .